Yıl:2018   Sayı: 14   Alan: Diyetetik  

Taha Gökmen ÜLGER, Aslı UÇAR
SERBEST YAĞ ASİTLERİNİN SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ
 
Amaç: Serbest yağ asitleri, yağın yapısında trigliserit yapıya bağlı olmayıp serbest halde bulunan yağ asitlerini ifade eder. Yağın diğer bileşenlerine göre oksidasyona daha yatkın olan serbest yağ asitlerinin hem ürün üzerinde hem de sağlık üzerinde birtakım olumsuz etkileri bulunmaktadır. Bu derlemede artmış plazma serbest yağ asidi düzeyinin sağlık üzerine etkileri konusunda bilgi vermek amaçlanmıştır. Yöntem: Science Direct, Pubmed ve Google Scholar veri tabanları ve sağlık bilimleri alanında yayın yapan Türk ve uluslararası dergilerden faydalanılarak ‘‘serbest yağ asidi’’ anahtar kelimesi ile genel olarak son 15 yıla ait konuya ilişkin makaleler incelenmiştir. Bulgular: Dolaşımdaki serbest yağ asitleri düzeyindeki artış insülin reseptör substratlarının (IRS) fosforilasyonunda, yapısında bozukluklara ve glukoz transportunda defektlere neden olur. Bunun sonucunda insülin aracılı glukoz kullanımı azalır ve glikoneogenezle endojen glukoz üretimi artar. Artmış serbest yağ asidi düzeyi, tümör nekrozis faktör alfa (TNF- α), monosit kemoatraktan protein-1 (MCP-1), interlökin 6 (IL-6), vasküler hücre adezyon molekülü-1 (VCAM-1) ve hücreler arası adezyon molekülü-1 (ICAM-1) gibi proinflamatuar sitokinlerin salınımında artışa neden olarak inflamasyon ve aterosklerozis riskini de arttırır. Kardiyomiyositlerin iyon kanallarında bozukluklara sebep olarak proaritmik etkinlik gösteren serbest yağ asitleri, miyokardiyal ve endotelyal disfonksiyonlara ve nitrik oksit üretiminde bozulmalara yol açarak kardiyovasküler sağlığı tehdit eder. Sonuç olarak artmış plazma serbest yağ asidi düzeyi artmış hipertansiyon, insülin direnci, diyabet, metabolik sendrom, dislipidemi, koagülasyon bozuklukları ve aterosklerotik vasküler hastalık riskleri ile ilişkilendirilmekte ve bu tür durumlara sahip olan bireylerin plazma serbest yağ asidi düzeylerinin sağlıklı bireylere göre yüksek olduğu çalışmalarda belirtilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Serbest Yağ Asidi, İnflamasyon, İnsülin Direnci, Koagülasyon Bozuklukları, Glikoneogenez

Doi: 10.17362/DBHAD.2018.3.5

THE EFFECTS OF FREE FATTY ACIDS ON HEALTH
 
Aim: Free fatty acids refer to the fatty acids that are not bound to triglyceride structure in the structure of fat and are in free form. Free fatty acids, which are more susceptible to oxidation than other components of the fat, have some adverse effects on both the product and health. The aim of this study was to explain the effects of the elevated level of plasma free fatty acid on health. Method: The articles published in the last 15 years were examined with "free fatty acid" keyword by utilizing Science Direct, PubMed and Google Scholar databases and Turkish and international journals in the field of health sciences. Results/Conclusion: An increase in the level of circulating free fatty acids causes defects in the phosphorylation and the structure of insulin receptor substrates (IRS), and glucose transport. As a result, the use of insulin-mediated glucose is reduced and endogenous glucose production by gluconeogenesis is increased. In addition, the elevated level of free fatty acid causes the increase in the release of proinflammatory cytokines such as tumor necrosis factor alpha (TNF-α), monocyte chemoattractant protein-1 (MCP-1), interleukin 6 (IL-6), vascular cell adhesion molecule-1 (VCAM-1), and intercellular adhesion molecule-1 (ICAM-1), thereby increases the risk of inflammation and atherosclerosis. Free fatty acids, which have proarrhythmic activity causing cardiomyocyte ion channel defects, threaten cardiovascular health by causing defects in myocardial and endothelial dysfunctions and nitric oxide production. As a result, the elevated level of plasma free fatty acid is associated with the increased risk of hypertension, insulin resistance, diabetes, metabolic syndrome, dyslipidemia, coagulation disorders and the increased risk of atherosclerotic vascular disease. Indeed, many studies indicated that the levels of plasma free fatty acid are higher in obese individuals with diabetes, metabolic syndrome, and individuals with coronary failure and acute coronary syndromes than healthy ones.

Keywords: Free Fatty Acid, Inflammation, Insulin Resistance, Coagulation Disorders, Gluconeogenesis

Doi: 10.17362/DBHAD.2018.3.5

Tam Metin