Yıl:2019   Sayı: 17   Alan: Toplu Beslenme Sistemleri ve Besin Güvenliği  

Şeniz KARABIYIKLI, Sümeyya ERDOĞMUŞ, İkbal DONAT
ÜLKEMİZDE UYGULANAN GÜNCEL GIDA GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMLERİ
 
Amaç: Gıdanın, amaçlanan kullanımına uygun olarak hazırlandığında / tüketildiğinde tüketiciye zarar vermeyeceği yaklaşımı “gıda güvenliği” olarak tanımlanmaktadır. Gıda güvenliği kavramı dünya genelinde çok önemli bir konu haline gelmiştir. Bilinçlenen tüketicinin bu doğrultuda değişen talebine yanıt vermek isteyen üreticiler, gıda güvenliğinin sağlanması amacıyla bazı önleyici politikalar geliştirmişlerdir. Bununla beraber gıda güvenliğinin sağlanması için belirlenen prensipleri belirli bir standarda dayandırmak, belgelendirebilmek ve gerek kurumlar arası gerekse uluslararası ortak bir dille anlaşabilmek adına zamanla belirli kuruluşlar ortaya çıkmıştır. Bu kuruluşlarca yapılan çalışmalar neticesinde belirlenen standartlara göre sertifikasyon çalışmaları yapılmaktadır. Bunlar arasında gerek dünya çapında gerekse ülkemizde en çok kabul gören ve kullanılan sertifikasyon sistemleri arasında ISO 22000, BRC ve IFS sayılabilir. Bu derleme çalışmasında ülkemizde sıklıkla kullanılan gıda güvenliği yönetim sistemleri ve bu sistemlerin temel prensipleri üzerinde durulmuştur. Gıda güvenliği ve kontrolünün sağlanabilmesi için üreticiden tüketiciye kadar geçen süreçte ürünlerin üstün özelliklerin korunmasını garanti altına alma hedefi olan gıda güvenliği sistemleri, İyi Tarım Uygulamaları (GAP), İyi Üretim Uygulamaları (GMP), İyi Hijyen Uygulamaları (GHP) ve İyi Laboratuvar Uygulamaları (GLP) gibi sistemlerle de desteklenmektedir. Sonuç: Uluslararası standartların uygulanması gıda güvenliği ve rekabet gibi durumlar için önemli bir unsurdur. Dolayısıyla firmalar kendi standartlarının dışında ulusal ve uluslararası standartlara da uyum sağlayarak daha istikrarlı bir üretim yapmayı hedeflemektedirler. Standartların kullanımı ile üreticiler kendi kalite sistemlerini oluşturup kendilerini piyasada daha güvenilir kılarken tüketiciler de güvenilir gıdaya daha kolay ulaşabilmektedir. İlaveten hem üreticiler hem de ülkeler bazında ortak bir dil kullanılabilmekte ve ibraz edilen sertifikasyon sistemi ile üreticinin neleri teminat altına aldığı kolaylıkla ifade edilebilmektedir.

Anahtar Kelimeler: HACCP, IFS, BRC, GMP

Doi: 10.17362/DBHAD.2019.17.1

CURRENT FOOD SAFETY MANAGEMENT SYSTEMS APPLIED IN TURKEY
 
Aim: The approach that food will not harm the consumer when it is prepared / consumed in accordance with its intended use is defined as “food safety”. The concept of food safety has become a very important issue worldwide. Producers who want to respond to the changing demand of the conscious consumer in this direction have developed some preventive policies in order to ensure food safety. However, certain institutions have emerged over time in order to base, document, and agree on a common inter-institutional and international common language for the principles set out to ensure food safety. As a result of the studies carried out by these organizations, certification studies are carried out according to the standards determined. Among these, ISO 22000, BRC and IFS are among the most accepted and used certification systems both in the world and in our country. In this review, food safety management systems frequently used in our country and the basic principles of these systems are discussed. In order to ensure food safety and control, food safety systems, which aim to guarantee the protection of the superior properties of the products in the process from producer to consumer, Good Agricultural Practices (GAP), Good Manufacturing Practices (GMP), Good Hygiene Practices (GHP) and Good Laboratory Practices (GLP) ). Conclusion: The application of international standards is an important element in situations such as food safety and competition. Therefore, companies aim to achieve a more stable production by complying with national and international standards besides their own standards. With the use of standards, manufacturers can create their own quality systems and make them more reliable in the market, while consumers can access reliable food more easily. In addition, a common language can be used on the basis of both producers and countries, and the certification system can easily explain what the manufacturer guarantees.

Keywords: HACCP, IFS, BRC, GMP

Doi: 10.17362/DBHAD.2019.17.1

Tam Metin